Risicovol Realiseren?!

Onderzoek naar het risicomanagement binnen PROUD

Auteur: Daan Amperse

De laatste jaren besteedt Rijkswaterstaat steeds meer taken uit aan de markt. Opdrachten die Rijkswaterstaat op de markt zet worden steeds minder gedetailleerd uitgewerkt en opdrachtnemers krijgen veel meer vrijheid om gepaste oplossingen aan te dragen. Dit heeft ervoor gezorgd dat er tegenwoordig steeds vaker voor een andere soort contractvorm gekozen wordt. De oude “traditionele” contractvormen worden steeds vaker vervangen door geïntegreerde contracten. Dit wil zeggen dat in opdrachten ook gevraagd kan worden om de financiering en onderhoud van projecten mee te nemen (de DBFM-contracten).

Deze veranderingen brengen voor de opdrachtgever (Rijkswaterstaat) een aantal voordelen met zich mee (Doornbos, 2005). Zo hoeft de opdrachtgever minder uitvoeringcapaciteit meer in huis te hebben. De uitvoeringrisico’s kunnen bij de opdrachtnemer (ON) neergelegd worden. Bij oude contractvormen was de opdrachtgever verantwoordelijk voor deze risico’s. Van Oosten (2009) bevestigt dat er vele voordelen zitten aan het werken met geïntegreerde contractvormen. Echter zijn er niet alleen voordelen verbonden aan deze nieuwe contracten. Zo kan er in het traject voorafgaand aan de realisatiefase onduidelijkheid ontstaan over de verantwoordelijkheden van beide partijen. Dit is nog maar één voorbeeld van de vele onzekerheden die kunnen ontstaan in projecten en waar in de toekomst rekening mee gehouden moet worden.

De onzekerheden die in dit traject (proces) naar voren komen zijn de aanleiding geweest voor het onderwerp van de bachelor eindopdracht. De bachelor eindopdracht moet voltooid worden voor de afronding van de bachelor opleiding civiele techniek aan de Universiteit Twente. Het is de bedoeling dat er een onderzoek verricht wordt bij een organisatie buiten de universiteit. Dit onderzoek vindt plaats bij Rijkswaterstaat dienst Utrecht, bij een programma wat kleinschalige aanlegwerken en onderhoudsprojecten realiseert binnen de afdeling Realisatie Infra.

Programma Onderhoud Utrecht Droog, PROUD
PRogramma Onderhoud Utrecht Droog (PROUD) is zoals de naam al aangeeft een programma. Het programma heeft als doel de opdrachten die aangedragen worden uit te voeren. Binnen het programma zijn verschillende projectteams die er voor zorgen dat de projecten die op het programma staan naar wens uitgevoerd worden. Het programma valt onder de afdeling Realisatie Infra van Rijkswaterstaat dienst Utrecht. Binnen het programma worden kleinschalige aanlegwerken en onderhoudsprojecten beneden de 35 miljoen euro gerealiseerd.
PROUD heeft als hoofdtaak het realiseren van opdrachten die vanuit de opdrachtgever aangedragen worden door middel van een scope. Aan de hand van deze scope moet een project gerealiseerd worden wat voldoet aan de eisen en wensen van de opdrachtgever. Voor het uitvoeren van de opdrachten wordt gewerkt met nieuwe contractvormen. Hierin worden alle risico’s met betrekking tot de uitvoering en omgeving bij de ON neergelegd. De verantwoordelijkheid voor deze risico’s liggen bij de ON en niet meer bij de opdrachtgever.

Risicomanagement
Onzekerheden zijn er in vele soorten en maten. Om deze onzekerheden duidelijk in kaart te brengen en er goed mee om te gaan is een systematiek of methode nodig. De methode die hiervoor gebruikt wordt valt vrijwel altijd onder het risicomanagement van een organisatie. Halman (2008) geeft aan dat de stappen identificeren, diagnosticeren en beheersen van risico’s de kern van het risicomanagement proces omvatten. Het risicomanagement binnen een organisatie zou er voor moeten zorgen dat onzekerheden in kaart gebracht worden en er op een verantwoordelijke manier met risico’s omgegaan wordt.

Waarom is het zo belangrijk dat er goed met onzekerheden binnen projecten omgegaan wordt? Het goed toepassen van het risicomanagement kost namelijk aardig wat tijd, maar wat levert het eigenlijk voor voordelen op? Dit zijn belangrijke vragen die binnen een organisatie gesteld kunnen worden met betrekking tot het risicomanagement. Welke voordelen er aan het goed omgaan met risicomanagement zitten en of dit opweegt tegen de inspanningen die er voor gedaan moeten worden zal blijken na het lezen van dit rapport. De komende alinea schetst vast een klein beeld van een aantal voordelen wat te wijten is aan het toepassen van risicomanagement.
Het is de bedoeling dat een project, wanneer het eenmaal van start gaat, binnen de beschikbare tijd en het beschikbare budget gerealiseerd wordt en ook nog voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen. Het komt dus aan op een goede beheersing van het project (RISMAN). Aangezien projecten steeds complexer worden door de hoge bevolkingsdichtheid die Nederland kent wordt dit dus steeds belangrijker voor de projecten die in Nederland worden gerealiseerd. Halman (2008) voegt daar aan toe dat bouwbedrijven door risicomanagement toe te passen beter in staat zijn om zich proactief op te stellen op de mogelijke onzekerheden en risico’s die tijdens bouwprojecten ontstaan. Het komt er dus op neer dat projecten waar risicomanagement is toegepast succesvoller zijn dan projecten waar dit niet op toegepast is.

Belang
Zoals blijkt kan het risicomanagement voor iedere organisatie waardevol zijn, omdat het een belangrijke indicator is hoe met onzekerheden binnen een organisatie omgegaan wordt. Hiermee wordt er een belangrijke bijdrage geleverd aan de kwaliteit van projecten. Het is dus van belang het risicomanagement binnen een organisatie goed toe te passen. Dit is ook de reden waarom het goed zou zijn dit onderzoek plaats te laten vinden.

Risico gestuurd projectmanagement is een belangrijk aspect binnen PROUD. Dit houdt in dat er binnen de processen en projecten van PROUD veel gestuurd wordt op de risico’s. Middels deze aanpak wordt er geprobeerd het functioneren binnen PROUD op een hoger plan te krijgen. Het onderzoek sluit hier goed op aan, omdat er onderzocht gaat worden hoe er met de risico’s binnen PROUD wordt omgegaan.

Aan de hand van dit onderzoek zal aangegeven worden waar in het proces de grootste verbeteringen binnen het risicomanagement liggen. Er zal een overzicht opgesteld worden waarin de belangrijkste aandachtspunten voor een opdrachtgever met betrekking tot het risicomanagement worden aangegeven. Aan de hand van de overzichten wordt bekeken of het risicomanagement binnen PROUD effectief en efficiënt wordt toegepast. Zo kan de kwaliteit van projecten structureel verbeterd worden en zullen toekomstige projecten tot betere resultaten leiden.

Download Risicovol Realiseren?!