Essay

Internal auditors in crisistijd: ‘We moeten niet te lang in een adviesrol blijven zitten’

Peter Steeman In tijden van crisis worden bochten afgesneden en noodmaatregelen in een oogwenk geïmplementeerd. Houdt de internal audit stand als laatste dijk, of is het pompen of verzuipen? Een audit directeur van een bank laat weten dat sinds het uitbreken van de coronapandemie in het Three lines of defense-model iedereen een lijntje is opgeschoven. “Omdat iedereen het in de eerste […]

Covid-19 en het angst- en controlemechanisme

Tom Ribbens Het is duidelijk dat zowel de politiek, het RIVM als ook de media en het grootste deel van de bevolking nog steeds collectief gevangen zitten in dit patroon. In een rapportage over de gevolgen van Covid-19 in Zuid-Amerika vertelde een journalist van de NOS enkele maanden geleden dat dit virus als een vergrootglas werkt en dus uitvergroot laat […]

Leren van Covid-19

Hans de Bruijn en Martijn van der Steen De Covid-19-crisis is nog in volle gang, maar de eerste reflecties op de bestrijding-tot-nu-toe worden al gepubliceerd – door journalisten, wetenschappers, beroepsverenigingen. Die reflecties leiden meestal ook tot een oordeel: de overheid heeft het goed gedaan, of juist niet goed gedaan. Achter die oordeelsvorming gaan vaak impliciete opvattingen schuil over hoe Covid-19 […]

Legal Risk Management in een veranderend landschap van zakendoen en compliance

David Schreuders We leven in een tijd van crisis. Of eigenlijk: crises, meervoud dus, want naast de coronacrisis met een mondiale economische recessie tot gevolg, kunnen we onze ogen niet sluiten voor de al langer bestaande klimaatcrisis en recentelijk is daar ook nog een sociale crisis bij gekomen, als gevolg van de tragische dood van George Floyd in de VS. In […]

Kritische experts: ‘Het moet in het vervolg anders met de coronamaatregelen’

Rinke van den Brink Experts van uiteenlopende achtergrond nemen vandaag deel aan een ‘experttafel’ over de effecten van lockdownmaatregelen. Het projectteam Lessons Learned van het ministerie van Volksgezondheid (PRIMO: brief ministerie VWS ) wil weten welke onderdelen daarvan behouden moeten blijven en wat volgens hen anders moet om een tweede golf van besmettingen in het najaar te voorkomen of beperkt […]

Risico op personeelstekort gemeenten onvoldoende onderkend in begroting

Daphne Postma, Luuk van de Ven, Tjerk Budding en Erwin Ormel Al geruime tijd wordt onderkend dat gemeenten in de nabije toekomst wellicht te maken zullen krijgen met een lastig bedrijfsvoeringsvraagstuk, namelijk een tekort aan personeel. Veel gemeenteambtenaren gaan komende jaren met pensioen. Vanwege de krappe arbeidsmarkt zal het lastig zijn om voldoende nieuwe medewerkers aan te trekken. De vraag […]

Paragraaf weerstandsvermogen van gemeenten – II

Peter Boorsma De auteur neemt deze zomer de weerstandsparagraaf (WP) onder de loep. In deel I is de eerste onderzoeksvraag beantwoord: wie schrijft de weerstands-paragraaf? Nu in deel II de tweede en derde onderzoeksvraag. 2. Welke aandacht wordt geschonken aan de mission Identification, dus aan de uitgangspunten van beleid, aan de gestelde normen. Binnenlandse Zaken heeft voorgeschreven dat de gemeente  in […]

‘Slecht risicomanagement en zelfoverschatting nekte AEB’

Thijs Niemantsverdriet De directie trad ‘structureel ontoereikend’ op, blijkt uit onderzoek. En de gemeente Amsterdam was amper geïnteresseerd. De ernstige financiële en operationele crisis bij de Amsterdamse afvalverbrander AEB, vorig jaar zomer, werd veroorzaakt door slecht risicomanagement en zelfoverschatting van het bestuur. De gemeente Amsterdam was als aandeelhouder van AEB amper geïnteresseerd in het bedrijf en zag de problemen ook […]

Hoe kies je de juiste risicomanagement software?

Leendert de Rijke Past de gekozen risicotooling – software voor risicomanagement – bij je organisatie? Vier modellen. Waarmee moet een organisatie rekening houden bij het selecteren van een risicotool? Dit keer kijken we naar een manier om te bepalen of de risicotooling voldoende goed aansluit op het risicomanagementraamwerk van de organisatie. Lees meer

Heeft de accountant van AEB soms ook een vuiltje weg te werken?

Marcel Pheijffer is hoogleraar accountancy Op 24 juni vorig jaar informeerde de directie van het Afval Energie Bedrijf (AEB) de gemeente Amsterdam, dat AEB ‘onvoldoende in control is om de productie op volle toeren door te laten draaien’. Dit leidde niet alleen tot het sluiten van verbrandingslijnen, maar ook tot een onderzoek naar de veiligheids- en financiële situatie van AEB. […]

Accountant is niet deskundig op terrein van risicomanagement

Hans Strikwerda Door de ondeskundigheid van accountants op het gebied van risicomanagement is dat vak zelf een grote bron van risico’s, meent Hans Strikwerda. Collega Marcel Pheijffer schrijft in het FD van 8 juli (over de rol van de accountant inzake AEB) dat zaken als ‘in-control zijn’, ‘integraal risicobeheer’ en ‘risicomanagement’ gefundenes Fressen is voor accountants. Lees meer

Arnoud Molenaar: werken aan een weerbare en veerkrachtige stad

Rotterdam klaarmaken voor de toekomst: dat gaat veel verder dan de stad en haar gebouwen voorbereiden op heftige regenbuien en een veranderend klimaat. Chief Resilience Officer Arnoud Molenaar van de gemeente Rotterdam vertelt hoe Rotterdam op een integrale manier werkt aan een weerbare en veerkrachtige stad. Chief Resilience Officer, het is een tot de verbeelding sprekende titel. Arnoud Molenaar, verantwoordelijk […]

Gemeenten werken zelf financiële tekorten jeugdhulp in de hand

Wim Groot Gemeenten zouden in plaats van hun hand op te houden bij het kabinet, de hand in eigen boezem moeten steken. Veel van de financiële problemen die ze hebben in het sociaal domein zouden opgelost zijn als een einde wordt gemaakt aan het ‘open armen’- en ‘open huis’-beleid en aan de bovenwettelijke regelingen. Lees meer

Compliancebeleid internationaal implementeren: de succesfactoren

Ernst-Jan Mante en Gaby van den Berkmortel Het lukt ondernemingen niet altijd om beleid om te zetten in werkbare kaders. Vaak komt men er pas achteraf achter dat het beleid niet wordt uitgevoerd zoals het bedoeld is. Dikwijls gaat hier een incident aan vooraf, of een aanwijzing van een toezichthouder. Organisaties die internationaal opereren hebben daarnaast nog een uitdaging: er […]

Paragraaf weerstandsvermogen van gemeenten – I

Peter B. Boorsma Houden Nederlandse grensgemeenten rekening met risico’s die afkomstig zijn van buitenlandse grensgemeenten? Het voorschrift van een risico-/weerstandsparagraaf bestaat ondertussen bijna 25 jaar. Voldoende reden om de weerstandsparagraaf (WP) onder de loep te nemen, betoogt Peter Boorsma. Deel 1 van een vierluik. In deel 1 worden na de inleiding de opzet van het onderzoek en de steekproef besproken. Vervolgens wordt antwoord gegeven […]

‘Afrekencultuur verlamt politiek’

Martin Kuiper Oordeel Raad van State De Raad van State oordeelt hard over de dynamiek tussen ministers, ambtenaren en de Kamer. Die pakt te vaak averechts uit. Ministers informeren het parlement steeds slechter over dossiers, vaak uit angst voor politieke complicaties. Maar ook de Tweede Kamer schiet tekort en is soms meer bezig met ‘scoren’ dan met het daadwerkelijk controleren […]

Change is here to stay – 5 essentiële principes voor succesvol besturen in crisistijd

Alinda van Bruggen Sinds het uitbreken van de Corona-pandemie bevinden we ons in een nieuwe werkelijkheid. Een werkelijkheid die we nog maar beperkt kennen en doorgronden. Maar waarbij één ding wel zeker is: er komt nog meer in beweging dan we nu kunnen voorzien. De fase van de acute crisis is voorbij, gelukkig, maar daarmee wordt het niet in alle […]

Als oude waarden wankelen

Piet van Mourik Wat corona leert is dat oude waarheden wankelen. Zo worden grondrechten in a split second afgenomen, autonoom denken vervangen door verplichte nutteloze muilkorfjes en in Guernsey zitten aandeelhouders van buitenlandse concerns van onze belastingcenten likkebaardend hun nieuwe zeiljacht uit te zoeken. Dat is wel even schrikken. Een overheid die normaal gesproken bedwelmd wordt door een heilige ideologie […]

Paape over risicomanagement: “Mensen gaan te snel met de stroom mee”

Hoe zet je risicomanagement in om de kwaliteit van de organisatie te versterken? Prof. dr. Leen Paape, professor Corporate Governance en voorzitter van het Corporate Governance Instituut bij Nyenrode Business Universiteit, is een autoriteit op het gebied van risicomanagement en management control. Hij geeft antwoord op deze en andere vragen. Lees meer

Racisme en risicomanagement

Manu Steens Corona heeft lang het nieuws zwaar gedomineerd, maar nu is het er weer helemaal: racisme. De situatie in de USA met de dood van George Floyd haalt het oeroude probleem van racisme weer helemaal naar boven. In dit geval ontwikkelde de individuelee situatie zich tot een nationaal probleem waarop zelfs hooggeplaatste functionarissen, zoals de president, geen goede reactie […]

Risicomanagement is een hoofdzaak

Rob van Erp en Wim Pauw Coronarisico’s waren voorspelbaar. Daarom moet risicomanagement tot de kern van bedrijfsvoering horen. Afweging van mogelijke negatieve gebeurtenissen in de toekomst en hoe daarop te anticiperen, dat is risicomanagement. Dat wordt al heel lang gedaan. Het vak van risicomanagement is volgens de meeste bronnen ontstaan in de verzekeringsbranche. De eerste soort verzekeringen komen we zelfs […]

De werkelijkheid is te complex om in dashboards te vangen

Femke de Vries ‘Navigeren in de mist’ was het voor het kabinet de afgelopen maanden, volgens premier Mark Rutte. Honderd procent van de beslissingen nemen met vijftig procent van de informatie. Maar dankzij het nieuwe coronadashboard, met gegevens over besmettingen en drukte in steden en parken, zo vertelde vicepremier Hugo de Jonge, kunnen we nu remmen en gas geven wanneer het […]

Advies: bied tien jaar zekerheid voor nieuwe energienetwerken

Erik van der Walle Langdurige afspraken moeten industrie en netwerkbedrijven vertrouwen geven om kapitalen te investeren in de energietransitie. Verzwaring van het stroomnetwerk en aanleg van netwerken voor waterstof en CO2 gaan de komende tien jaar zo’n 50 miljard euro kosten. Afspraken over die investeringen voor de lange termijn zijn noodzakelijk om de industrie in staat te stellen de afgesproken reductie […]

Een nieuw respect voor risico

Michiel de Hoog | De Correspondent Hoe onze obsessie met efficiëntie ons kwetsbaar maakt voor onwaarschijnlijke gevaren De coronacrisis toont aan dat we ons beter moeten voorbereiden op onverwachte bedreigingen. En daarvoor is iets anders nodig: het efficiency-geloof indammen, zegt hoogleraar wiskunde Bert Zwart, specialist in de ‘extremewaarden-theorie’. Als je luistert naar hoogleraar wiskunde Bert Zwart – specialist in extreme value theory, […]

Martijn van der Steen: ‘Anderhalve meter gaat gewoon niet’

Hans Bekkers In korte minicolleges van ongeveer 8 minuten bespreken hoogleraren bestuurskunde uit Nederland en Vlaanderen wat de corona-crisis betekent voor de bestuurswetenschap en omgekeerd wat de bestuurswetenschap betekent voor het begrip van de crisis en voor handelingsgevolgen. Het betreft een initiatief van de Vereniging voor Bestuurskunde (VB). Martijn van der Steen verkent hoe overheden met radicale onzekerheid om kunnen […]

Bij evaluatie van de coronacrisis gaat het om waarheidsvinding, niet om de schuldvraag

We moeten snel de juiste lessen ­leren, om het bij de volgende pandemie beter te kunnen doen, menen Arjen Boin van de Universiteit Leiden en Paul ’t Hart van de Universiteit Utrecht. Mark Rutte en de intelligente lockdown, in de aanpak van de grootste crisis sinds de Watersnoodramp, genieten nog steeds brede publieke steun. Maar de kritiek neemt toe. Het […]

Heiligt het doel de middelen?

Ianthe Sahadat Filosoof Marli Huijer: ‘Ik weet eigenlijk niet wat het doel is’. Nemen we in alle haast wel de goede besluiten? En hoe weten we dat? Filosoof en voormalig arts Marli Huijer plaatst vraagtekens bij de ‘intelligente lockdown’. ‘Veel maatregelen lijken voort te komen uit de gedachte: beter het zekere voor het onzekere nemen. De ruimte voor een afwijkend […]