Publiek Domein

Leren van Covid-19

Hans de Bruijn en Martijn van der Steen De Covid-19-crisis is nog in volle gang, maar de eerste reflecties op de bestrijding-tot-nu-toe worden al gepubliceerd – door journalisten, wetenschappers, beroepsverenigingen. Die reflecties leiden meestal ook tot een oordeel: de overheid heeft het goed gedaan, of juist niet goed gedaan. Achter die oordeelsvorming gaan vaak impliciete opvattingen schuil over hoe Covid-19 […]

Bestuurders maken alles tot crisis

Door ontkerkelijking en individualisering zijn politici genoodzaakt om legitimiteit te ontlenen aan het hier en nu. Daarom is het altijd ‘crisis’, zeggen Mark van Ostaijen en Joost Röselaers. We lijken in een permanente staat van crisis te verkeren. De afgelopen jaren werden beheerst door de financiële crisis, stikstofcrisis, klimaatcrisis en coronacrisis. Staat de wereld echt permanent in brand of is er iets anders […]

Over ‘Publiek Risico’

Focus: ‘Werken vanuit definitie, markering en filosofie. Tijdens de oprichting van de idee van PRIMO in Straatsburg op 1 April 2005, hebben wij de noodzaak van ontwerpprincipes gerelateerd aan de besturing van publieke risico’s uitgebreid bediscussieerd. Wij, om precies te zijn de executive committee van de Europese vereniging van gemeentesecretarissen UDITE, definieerden het als een vorm en wijze van werken […]

Wat we kunnen leren van een crisis (spoiler: veel)

Paul ‘t Hart De wereld in crisis. De coronacrisis, de klimaatcrisis, de economische crisis. Door klimaatverandering worden samenlevingen steeds vaker geconfronteerd met natuurrampen. En toenemende polarisatie zorgt voor een wildgroei aan nieuwe -ismes: fascisme, terrorisme, radicalisme, populisme. Terwijl het ene land gebukt gaat onder een crisis, komt het andere land er juist sterker uit. Maar wat precies de succesformule is […]

Kritische experts: ‘Het moet in het vervolg anders met de coronamaatregelen’

Rinke van den Brink Experts van uiteenlopende achtergrond nemen vandaag deel aan een ‘experttafel’ over de effecten van lockdownmaatregelen. Het projectteam Lessons Learned van het ministerie van Volksgezondheid (PRIMO: brief ministerie VWS ) wil weten welke onderdelen daarvan behouden moeten blijven en wat volgens hen anders moet om een tweede golf van besmettingen in het najaar te voorkomen of beperkt […]

Kwetsbaarheid en veerkracht

WRR-reflecties op de langetermijngevolgen van de coronacrisis. De COVID-19 pandemie heeft zeer grote maatschappelijke, politieke en economische gevolgen die we nog lang zullen voelen. De kans is groot dat deze crisis leidt tot veranderingen in hoe we de wereld begrijpen en welke keuzes we als samenleving maken. De Nederlandse samenleving staat dus voor de uitdaging om te behouden wat goed […]

Samenspel tussen Kamerleden, kabinet en ambtenaren moet beter

On­ge­vraagd ad­vies Raad van Sta­te over mi­nis­te­riële ver­ant­woor­de­lijk­heid Uitleggen wat de overheid doet en waarom ze doet wat ze doet: het is belangrijker dan ooit. Of het nu gaat om de veiligheid van de Stint, de cijfers over zware criminaliteit onder asielzoekers, de zeventig burgerdoden in Irak, het uitkeren van de kinderopvangtoeslag door de Belastingdienst of, nog recenter, de vraag […]

‘Afrekencultuur verlamt politiek’

Martin Kuiper Oordeel Raad van State De Raad van State oordeelt hard over de dynamiek tussen ministers, ambtenaren en de Kamer. Die pakt te vaak averechts uit. Ministers informeren het parlement steeds slechter over dossiers, vaak uit angst voor politieke complicaties. Maar ook de Tweede Kamer schiet tekort en is soms meer bezig met ‘scoren’ dan met het daadwerkelijk controleren […]

Het openbaar bestuur voorbij Corona

Onder wetenschappers en bestuurders bestaat ruim drie maanden na het begin van de lockdown enerzijds tevredenheid over de slagkracht van het openbaar bestuur en anderzijds zorg over de democratie en rechtsstaat. Dat komt naar voren in deze Reader die Raad voor het Openbaar Bestuur heeft samengesteld. Hierin staan meer dan dertig korte reflecties van wetenschappers en bestuurders op de invloed […]

Over de snel groeiende schuldenberg

Stefan Lundbergh in gesprek met evolutionair econoom Dirk J Bezemer. Over de korte en lange termijn gevolgen van de coronacrisis en de rol van de nu zeer snel groeiende schuldenberg. “We zien een verschuiving waarin de schuldeiser steeds meer een aandeelhouder wordt.” Lees meer PRIMO agendeerde in 2019 de financiële huishouding van de overheid in relatie tot voorliggende opgaven en […]

De werkelijkheid is te complex om in dashboards te vangen

Femke de Vries ‘Navigeren in de mist’ was het voor het kabinet de afgelopen maanden, volgens premier Mark Rutte. Honderd procent van de beslissingen nemen met vijftig procent van de informatie. Maar dankzij het nieuwe coronadashboard, met gegevens over besmettingen en drukte in steden en parken, zo vertelde vicepremier Hugo de Jonge, kunnen we nu remmen en gas geven wanneer het […]

Europa onderschatte de corona-uitbraak tot die hard toesloeg

Rinke van den Brink Europese infectieziektebestrijders maakten zich twee dagen voordat Italië hard getroffen werd door de corona-uitbraak, nog amper zorgen over de risico’s die Europese landen liepen door het nieuwe coronavirus. Dat blijkt uit de notulen van een vergadering van het Advisory Forum van het European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) in Solna, een voorstad van Stockholm. Lees meer

Advies: bied tien jaar zekerheid voor nieuwe energienetwerken

Erik van der Walle Langdurige afspraken moeten industrie en netwerkbedrijven vertrouwen geven om kapitalen te investeren in de energietransitie. Verzwaring van het stroomnetwerk en aanleg van netwerken voor waterstof en CO2 gaan de komende tien jaar zo’n 50 miljard euro kosten. Afspraken over die investeringen voor de lange termijn zijn noodzakelijk om de industrie in staat te stellen de afgesproken reductie […]

Een nieuw respect voor risico

Michiel de Hoog | De Correspondent Hoe onze obsessie met efficiëntie ons kwetsbaar maakt voor onwaarschijnlijke gevaren De coronacrisis toont aan dat we ons beter moeten voorbereiden op onverwachte bedreigingen. En daarvoor is iets anders nodig: het efficiency-geloof indammen, zegt hoogleraar wiskunde Bert Zwart, specialist in de ‘extremewaarden-theorie’. Als je luistert naar hoogleraar wiskunde Bert Zwart – specialist in extreme value theory, […]

Martijn van der Steen: ‘Anderhalve meter gaat gewoon niet’

Hans Bekkers In korte minicolleges van ongeveer 8 minuten bespreken hoogleraren bestuurskunde uit Nederland en Vlaanderen wat de corona-crisis betekent voor de bestuurswetenschap en omgekeerd wat de bestuurswetenschap betekent voor het begrip van de crisis en voor handelingsgevolgen. Het betreft een initiatief van de Vereniging voor Bestuurskunde (VB). Martijn van der Steen verkent hoe overheden met radicale onzekerheid om kunnen […]

In schuldenbestrijding kan EU voorbeeld nemen aan president Trump

Theo Kocken is hoogleraar risicomanagement De economische malaise als gevolg van preventieve maatregelen om verspreiding van corona te keren, zal versterkt worden door de torenhoge schulden van bedrijven in de Verenigde Staten en Europa. De VS lijken het op dit moment economisch adequater aan te pakken dan de Europese Unie. Lees meer

Kabinet kan ‘dankbaar’ gebruik maken van de coronacrisis

Rik Rutten Dossiers die in de schaduw van de coronacrisis opeens een zetje krijgen of juist helemaal stilliggen: de Kamer kijkt er bezorgd naar. „Het publieke debat is de kern van de democratie.” De debatzalen zijn leeg, de wandelgangen verlaten, de ministeries uitgestorven – maar Den Haag zit allesbehalve stil. In de slagschaduw van het coronanieuws gaat het politieke werk […]

Loopt de gemeente Amsterdam een groot bestuurlijk risico?

Michel Klompmaker | Risk & Compliance De gemeente Amsterdam heeft een nieuwe methodiek ontwikkeld voor het bepalen van de erfpacht. Ruim driekwart van alle grond binnen de gemeentegrenzen valt onder de erfpacht. De nieuwe rekenmethode is niet met gejuich ontvangen door veel woningeigenaren in Amsterdam. Velen vragen zich af wat nu de betekenis is van de koop van een huis […]

“We moeten accepteren dat het risico van de dood bij het leven hoort”

Sicco de Knecht Voormalig huisarts en hoogleraar filosofie Marli Huijer maakt zich zorgen over de toenemende druk om bij de bestrijding van het coronavirus tot de meest rigoureuze maatregelen over te gaan. “Het democratische debat over hoe we omgaan met deze crisis ontbreekt. Dat kan misschien niet anders. Maar de besluitvorming wordt beheerst door angst voor hoge sterfcijfers terwijl die […]

De uitweg uit de angst voor de corona-epidemie: vertrouwen

Welmoed Vlieger De uiteenlopende manieren waarop mensen op de dreiging van het coronavirus reageren fascineren me. Maar vooral maak ik me zorgen. Zowel om het virus als om de mens in confrontatie met het onbekende en onbeheersbare. Wat in december begon met een nieuwsberichtje over een onbekend virus in Wuhan is uitgegroeid tot een crisis die de hele wereld in […]

Governance ten tijde van een wereldwijde crisis

Leen Paape Ik hoop dat deze nieuwsbrief je bereikt in goede gezondheid, zowel voor jezelf als voor je naasten. Het zijn bizarre tijden. Vergelijkingen gaan mank, ook al kunnen we niet zeggen dat dit geheel onverwacht was. Ja, het moment waarop zeker, maar we hebben eerdere potentiële pandemieën gehad (SARS, Mers, Ebola, etc.) en ik heb persoonlijk het gevoel dat […]

Kabinet neemt maatregelen om kwaliteit accountantscontroles te verbeteren

De ministerraad heeft op voorstel van minister Hoekstra ingestemd met maatregelen om de kwaliteit van wettelijke controles te verbeteren. Zo komen er onder meer heldere criteria voor het meten van kwaliteit, valt het toezicht straks in zijn geheel onder de Autoriteit Financiële Markten en moeten de grootste accountantsorganisaties verplicht een raad van commissarissen hebben waarmee intern toezicht beter geborgd wordt. […]

Akkoord?! Besturen met akkoorden als evenwichtskunst

Raad voor Openbaar Bestuur Besturen met akkoorden is in deze tijd van politieke versnippering en complexe vraagstukken een onmisbaar instrument. Het is niet mogelijk effectief beleid te maken dat kan rekenen op draagvlak zonder akkoorden te sluiten met maatschappelijke organisaties, bedrijven en burgers. Dat stelt de Raad voor het Openbaar Bestuur in zijn adviesrapport Akkoord?! Besturen met akkoorden als evenwichtskunst. […]

Hélène Vletter-Van Dort en Robert Eccles over de reactieve opstelling van de overheid

Interviewer: Leen Paape | Auteur: Marike van Zanten Leidt het Nederlandse stakeholdermodel tot concurrentievoordeel op de mondiale kapitaalmarkt? Of maakt de drempel die de overheid opwerpt voor activistische aandeelhouders Nederlandse bedrijven juist minder aantrekkelijk? Een battle tussen twee professoren: Robert Eccles en Hélène Vletter-van Dort. Lees meer

Meta-analyse ‘Publieke waarde in de knel’

Paul Hofstra en Kees de Waijer Dit artikel beschrijft uitkomsten van een meta-analyse van tientallen onderzoeken die de Rekenkamer Rotterdam sinds 2009 heeft uitgevoerd. Het zijn hardnekkige beleidsproblemen die terugkerend voorkomen in het bestuur van de gemeente Rotterdam. Ze bestrijken vier thema’s: problemen in de beleidsopzet, uitvoeringsproblemen, interne samenwerking en sturing en samenwerking met andere partijen. …Zo bleken ambities meer […]

De regio als redding? Over de governance van ruimte en plaats in de netwerksamenleving

Openbare rede uitgesproken door Prof.dr. Martijn Groenleer, hoogleraar Regionaal Recht en Bestuur, directeur Tilburg Center for Regional Law and Governance (TiREG), bij aanvaarding van zijn ambt op 3 juni 2016 te Tilburg. Een bewerking van deze tekst, inclusief referenties en noten, verschijnt later dit jaar. “Mijnheer de rector magnificus, geachte collega’s, beste studenten, lieve familie en vrienden, zeer gewaardeerde toehoorders! 1. […]

Een reflectie op de werkwijze van Groene Cirkels

Martijn van der Steen, Myrthe van Delden, Jorren Scherpenisse en Jorgen Schram In dit essay brengen we de werkwijze van Groene Cirkels in beeld. De afgelopen tijd zijn er binnen Groene Cirkels waardevolle lessen opgedaan voor het realiseren van duurzaamheid in samenwerking tussen overheden, bedrijfsleven en wetenschap. Daarnaast reflecteren we op de sturingslogica die in Groene Cirkels is ontwikkeld, over de manier waarop […]

Geen zee te hoog

Roderik van de Wal, Hoogleraar ‘Sea-Level Change and Coastal Impacts’ Inaugurele rede uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar aan de faculteiten Bètawetenschappen en Geowetenschappen van de Universiteit Utrecht, op 10 januari 2020. “Särskilt vill jag välkomma min kompiss fran Sverige, tyvärr vill jag fortsätta pa Holländsk, trots min första steg i glaciologi ägda um I Svensk fjällerna. Je maintedrai, […]

Notitie Hoofdlijnen van het BBV

In februari 2020 heeft de commissie BBV de geactualiseerde notitie “Besluit Begroting en Verantwoording op hoofdlijnen verklaard, externe verslaggeving voor decentrale overheden” vastgesteld. De oude notitie “Raamwerk baten en lasten” uit 2016 is per dezelfde datum vervallen. Die notitie was de opvolger van de originele notitie ‘Uitgangspunten gemodificeerd stelsel van baten en lasten provincies en gemeenten’ uit 2004.   De notitie […]

Topambtenaren zijn vooral bezig hun minister uit de wind te houden

Derk Stokmans en Philip de Witt Wijnen Voor topambtenaren staat niet het algemeen belang voorop maar bescherming van de minister. Volgens henzelf lokken politici dat zelf uit. „Nee blijven zeggen klinkt heroïsch, maar heeft geen enkel effect.” Het is een van de vele verdwijntrucs op Haagse ministeries: heb je als minister of staatssecretaris gevoelig commentaar op een ambtelijke nota en […]